alkalisch en zuur ph schaal

Ontzuren

2 november 2020

In onze blogs komt regelmatig het thema verzuring voorbij. Het is een iets minder bekend aspect van de (on)gezondheid van ons lichaam, waarvan langzaam duidelijk wordt dat het een grote invloed heeft op ons welzijn en onze gezondheid op alle niveaus. In het heel kort: ons bloed heeft een bepaalde balans tussen zuur en base die nauwkeurig moet worden gehandhaafd. Als het lichaam te veel verzurende voeding binnenkrijgt, heeft dat schadelijke gevolgen voor allerlei weefsels, waar die zuren dan in worden opgeslagen. Verzuring lijkt een belangrijke oorzaak te zijn van veel chronische ziektes, zoals artrose, chronische vermoeidheid, verteringsproblemen, hoge bloeddruk en huidproblemen.

Hoewel het menselijk lichaam de afgelopen paar honderd jaar niet veranderd is, hebben er enorme veranderingen plaatsgevonden in ons dieet. We eten over het algemeen méér en er is in veel culturen een grote nadruk komen te liggen op vlees, zuivel, koffie, granen en suiker. Al deze producten bevatten veel zuren of creëren bij afbraak zuren in het lichaam. Verzuring is dus echt een modern probleem, wat de laatste decennia steeds groter lijkt te worden. Volgens sommige bronnen is 95% van de Amerikanen lichamelijk verzuurd!

Omdat het toch een beetje een ingewikkeld en wetenschappelijk onderwerp is, maar wel heel belangrijk, gaan we in deze blog dieper in op verzuring en ontzuring. We kijken daarbij naar de volgende vragen en thema’s:

Wat is verzuring en wat is ontzuring?

Ons bloedserum heeft een nauwkeurig gecontroleerd pH-niveau van ongeveer 7,4, met variatie tussen 7,35 en 7,45. Zoals je misschien wel weet wordt de zuurtegraad gemeten met een schaal van 0 tot 12 pH, waarbij 0 het meest zuur is en 12 het meest basisch. 6 Is een neutrale pH en dus is de natuurlijke pH van ons bloed licht basisch.

Ons lichaam doet continu z’n best om de natuurlijke pH-balans te bewaken en dus om overtollige zuren uit te scheiden. Dit gebeurt voornamelijk door de longen (koolstofdioxide) en door de nieren (urinezuur) en ook door de huid. Als er echter meer zuren het lichaam binnenkomen dan dit systeem aankan, worden de zuren opgeslagen in weefsels zoals spieren, gewrichten, pezen en onderhuids bindweefsel.

Ons lichaam verkrijgt energie door de verbranding van suikers en andere voedingsstoffen in de cellen. Bij deze stofwisseling komen er afvalstoffen vrij. Wat je ook eet: die afvalstoffen zullen er komen, maar de kwaliteit ervan kan sterk verschillen. Bij sommige etenswaren blijft er een zure rest over en bij sommige, zoals de meeste groentes en sommige soorten fruit, een basische rest.

De mineralen die in deze voedingsstoffen veel voorkomen spelen hierbij een belangrijke rol. Fosfor, chloor en zwavel komen veel voor in voedingsstoffen met een hoge zuurrest. Natrium, calcium, kalium en magnesium komen meer voor in stoffen met een basische rest. Deze mineralen gaan bepaalde verbindingen aan met ons lichaam tijdens de vertering die uiteindelijk de pH van het bloed sterk beïnvloeden. Het is dus de minerale inhoud die uiteindelijk bepaalt of ons eten verzurend of ontzurend is en niet de smaak! Hierdoor is het zo dat citroenen zuur smaken, maar sterk ontzurend werken. [1]

Nog iets om rekening mee te houden is dat zuur-producerende voedingsmiddelen niet per sé ongezond zijn. Vis en peulvruchten creëren bijvoorbeeld zure rest, maar zijn wel belangrijke voedingsmiddelen. Ook is het van belang om ontzurende voedingsmiddelen met mate en met gezond verstand te eten. Met name harde vruchten, vruchtensap en rauwkost kunnen soms lijden tot vergisting in de darmen, wat juist weer zorgt voor de aanmaak van extra veel zuur. Het is dus ook van belang om goed te kauwen en om te letten op de volgorde van eten: je kan beter geen fruit eten na de maaltijd en over het algemeen kun je de lichtst verteerbare voeding beter als eerst eten. [1]

Verzuurd lichaam symptomen

Hoe herken je dat je lichaam verzuurd zou kunnen zijn? Dat is helemaal niet zo makkelijk. Verzuring is een proces dat langzaam optreedt en zich waarschijnlijk eerder uit in chronische ziektes dan in duidelijke symptomen. Ziektes die tegenwoordig in verband worden gebracht met verzuring zijn onder andere artrose, huidziektes, reuma, hoge bloeddruk, brandend maagzuur, jicht, fybromyalgie en chronische vermoeidheid. Als je één van deze ziektebeelden hebt, zou dat dus kunnen wijzen op een verzuurd lichaam.

Symptomen die waarschijnlijk wijzen op verzuring zijn:

  • Brandend maagzuur
  • Oprispingen
  • Flatulentie en verstopping
  • Moeite met slikken
  • Brandend gevoel in de borst

Volgens niet-wetenschappelijke sites zouden de volgende symptomen en aandoeningen ook door verzuring veroorzaakt kunnen worden:

  • Slaapstoornissen
  • Obstipatie
  • Beslagen tong
  • Cariës
  • Infectiegevoeligheid
  • Haaruitval
  • Huidproblemen
  • Spierkrampen
  • Depressie
  • Libidoverlies
  • Allergieën
  • Diabetes
  • Jicht
  • Hartinfarct
  • Reuma
  • Beroerte
  • Maagzweer

Hoe ontstaat verzuring in ons lichaam?

Er zijn allerlei manieren waarop ons lichaam verzuurt. Zoals genoemd is ons eten waarschijnlijk de belangrijkste bron. We consumeren te veel vlees, vis, zuivel, granen, koffie en suikers en te weinig groene groentes en suiker-laag fruit. Maar een andere factor die hierbij een rol speelt is de verzuring van de bodem: doordat de aarde ook verzuurt bevat ons voedsel minder calcium en minder magnesium dan wanneer het gegroeid zou zijn op een gezonde bodem. Biologische voeding is dus ook een belangrijke factor. Het is dus niet alleen het menselijk lichaam dat verzuurt: het lichaam van de aarde verzuurt ook! De oceanen verzuren, wat leidt tot sterfte van de koraalriffen. De lucht en de regen verzuren, wat leidt tot minder gezonde bossen. De aarde verzuurt, met als gevolg dat onze voeding een slechtere kwaliteit heeft en sommige planten niet meer kunnen groeien.

Dit zijn 7 factoren die mogelijk tot verzuring kunnen leiden, namelijk:

  • verzurende voeding
  • Genotsmiddelen
  • chemische medicijnen
  • straling
  • stress
  • milieuverontreiniging
  • levensstijl

Stress leidt tot verzuring, omdat dit zorgt voor cel afbraak in het lichaam, waarbij de stof urinezuur vrijkomt. In ontspannen toestand is het lichaam beter in staat om deze afvalstoffen af te voeren. Daarom wordt levensstijl ook genoemd als een factor: veel mensen nemen geen tijd of zijn eenvoudigweg niet meer in staat om hun lichaam voldoende te laten ontspannen, zodat zelf-balancerende processen hun werk kunnen doen.

Chemische medicijnen, koffie, sigaretten en drugs zorgen ook voor verdere verzuring.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s van verzuring?

Verzuring wordt in verband gebracht met ontregeling van het immuunsysteem. Een meer verzuurd lichaam heeft waarschijnlijk een overactief immuunsysteem. [7, 8] Dit kan zorgen voor ontstekingen en allerlei auto-immuniteitsziektes. Het wordt wel geloofd dat hoge ontstekingswaardes en auto-immuniteit aan de oorsprong staan van allerlei chronische ziektes.


Calcium is een mineraal dat kan helpen om de pH-balans meer basisch te maken. Daarom stoot een ontzuurd lichaam veel calcium af in de urine. Deze calcium komt vaak uit de botten en dit is één van de belangrijkste oorzaken van botontkalking. Veel populaire gezondheidswetenschap beveelt het ‘Alkaline Diet’ oftewel basisch dieet aan om botontkalking tegen te gaan. Dit lijkt ook te hepen, maar volgens de wetenschap zou dit ook kunnen komen omdat in het Alkaline Diet minder Natrium en meer fosfaten zitten. [2]

Wel duidelijk bewezen is dat een basisch dieet kan zorgen dat er tijdens het verouderingsproces minder spierafbraak plaatsvindt. [2]

In recent wetenschappelijk onderzoek is ook gevonden dat een basisch dieet de aanmaak van groeihormonen bevordert (en dat een verzuurd dieet deze aanmaak verhindert). Dit is zowel belangrijk in de gezonde ontwikkeling van kinderen als in de gezondheid van volwassenen. Groeihormonen blijven een rol spelen in geheugen en andere cognitieve functies en ook in allerlei andere gezondheidsfactoren zoals dat van het hart en de bloedvaten. [4]

In een ander wetenschappelijk artikel wordt verzuring genoemd als oorzaak van osteoperose, kanker en nierstenen. [6]

Welke voedingsmiddelen zijn zuur en welke basisch?

Het is niet zo makkelijk om precies en definitief te zeggen welke voedingsmiddelen een zure of basische rest veroorzaken. Dit kan sterk afhankelijk zijn van de productiemethode en het land van herkomst. Bovendien zijn van veel voedingsmiddelen nog niet alle mineraalgehaltes bekend. Hierdoor is er nogal wat variatie tussen de verschillende overzichtstabellen die je kan vinden van zuur en basisch eten. We geven je er hier één, om er een idee van te krijgen. Als je zelf wat verder zoekt op internet zal je wel merken dat veel van dit soort tabellen erg verschillende informatie bevatten.

zure en basische voeding

Is mijn lichaam verzuurd?


Je kan de pH van je lichaam vrij makkelijk testen door een urinetest. Je kan een eenvoudig verkrijgbare pH-test doen. Als je dan tussen de 6,5 en 7 scoort, zit je in een gezonde marge. De pH-waardes van urine kunnen echter wel sterk schommelen. Als je meer duidelijkheid wil, zou je ook kunnen overwegen om een uitgebreidere mineralentest te doen. Omdat een verzuurd lichaam meer magnesium, calcium en kalium afstoot, zou hoge waardes van deze mineralen in de urine aangeven dat het lichaam verzuurd is.

Je kan er ook voor kiezen om de pH-waarde van je speeksel te meten: die zou tussen 6 en 7,5 moeten liggen. Als je op drie verschillende dagen ’s ochtends en ’s avonds test, heb je een redelijk betrouwbaar resultaat.

Hoe het lichaam ontzuren?

Dus, hoe gaan we te werk met het ontzuren van ons lichaam? Volgens de wetenschap is het creëren van een minder zure en meer basische balans in ons lichaam belangrijk voor het voorkomen van chronische ziektes. Aanpassingen in de base-inhoud van weefsels, met name de weefsels van de nieren, kan dan weer leiden tot betere ontgifting. Zo heeft het ontzuren van het lichaam een zelf-versterkend effect!

Een simpele dietaire aanpassing om te ontzuren is om meer groente te eten. [3] Vooral groene bladgroentes en bleekselderij zijn super ontzurend en ook citroenen zijn top. Een dagelijkse salade kan dus goed werk doen, evenals smoothies en groentesappen. Ook kruidenthee kan bijdragen aan een goede ontzuring. Daar zijn dan ook weer speciale ontzurende varianten voor te krijgen, maar veel soorten cafeïne-vrije thee zullen van zichzelf goed werk doen. Een ander oud wondermiddeltje voor ontzuring is ’s ochtends op een lege maag een glas warm water met een halve gepeste citroen. Verder helpt het natuurlijk om minder vlees en zuivel te consumeren en minder koffie, suiker en granen. En oja, ook de chocolade kan je misschien beter iets vaker laten staan. Als je haast hebt met ontzuren zou je erover kunnen denken om een tijd te vasten of te sapvasten. Gezonheidsexperts claimen dat dat de snelste weg naar ontzuring is. [5]

Naast aanpassingen in het dieet kunnen alkaliserende (oftewel base-creërende) supplementen gebruikt worden zoals kaliumcitraat. Ook kan je een speciaal basisch bad nemen, wat niet alleen helpt om zure afvalstoffen door je huid je lichaam te laten afvoeren, maar je ook nog eens ontzuurt door de ontspanning. Voor de ontspanning zijn yoga, sauna, massage en meditatie natuurlijk ook goede hulpmiddelen.

Hoe kan groentesap bijdragen aan ontzuren?

Groentesap bevat meestal een grote hoeveelheid groente die makkelijk verteerbaar is en dus goed wordt opgenomen door het lichaam. Zo kan je een hele hoop ontzurende mineralen in één keer binnenkrijgen als je een groentesapje drinkt. Maar het ene groentesapje is natuurlijk het andere niet. Let bij het selecteren van je groentesapje goed op de hoeveelheid fruit. Fruit bevat vaak meer suiker en is hierdoor een stuk minder ontzurend dan de meeste groentes. De meest ontzurende voedingsmiddelen zijn groene bladgroentes. Denk aan boerenkool, andijvie, spinazie, mosterdblad, peterselie en veldsla. Daarnaast is bleekselderij één van de meest ontzurende groentes. Dit is ook één van de belangrijkste redenen voor de gezondheidshype rond het dagelijkse bleekselderijsapje. Citrusvruchten (met name citroenen en limoenen), kruiden en zeewier zijn ook bijzonder ontzurend.

selderij sap

Hoe kan sapvasten bijdragen aan ontzuren?

Een goede start bij het ontzuren zou een sap.je detox kuur kunnen zijn. Tijdens zo’n detox kuur consumeer je een aantal dagen niets anders dan vers geperst biologisch groentesap, water en een beetje groentesoep. Omdat onze sapjes allemaal 15% of minder aan fruit bevatten en dus 85% groenten, zijn ze stuk voor stuk super ontzurend. Tijdens een detox kuur neem je de tijd om je lichaam de kans te geven om (zure) afvalstoffen kwijt te raken. Je drinkt extra veel water om deze reiniging te ondersteunen. Verder krijg je natuurlijk helemaal geen verzurende voedingsmiddelen binnen.

Bovendien kan een sapkuur soms helpen bij het maken van een nieuwe start in je dieet: nadat je een paar dagen zo gezond geleefd hebt kan het makkelijker zijn om ongezonde gewoontes te laten vallen. Gezond is namelijk verslavend lekker!

Ontzuren ervaringen

Ontzuren wordt door gezondheidsexperts aangeraden in het tegengaan van allerlei ziektes. Voornamelijk bij chronische ziektes zoals artrose, fibromyalgie, chronische vermoeidheid, reuma, hoge bloeddruk, stress, huidproblemen en brandend maagzuur wordt ontzuring ingezet. Je kan hier ervaringen lezen van mensen die hebben geprobeerd hun lichaam en leven te ontzuren in de strijd tegen deze ziektes.

Hoe lang duurt het ontzuren van het lichaam?

Als je eenmaal gehoord hebt van de heilige graal van het ontzuren en je hebt gestort in het lezen over ontzurende diëten, dan kan je misschien niet wachten op de resultaten. Misschien heb je al jaren last van een chronische ziekte en hoop je eindelijk op verlossing. Dan doemt de vraag op: hoe lang duurt het ontzuren van je lichaam?

Deze vraag is helaas erg moeilijk te beantwoorden. Het hangt af van zoveel factoren: hoe oud ben je, wat is je levensstijl tot nu toe geweest en met welke mate ontzuur je? Volgens gezondheidsexpert Ross Bridgeford is de snelste manier van ontzuren om op een meerdaagse vastenkuur te gaan waarin je alleen maar groentesap en smoothies consumeert. Als je deze methode van ontzuren aanhangt, dan zal je het snelst resultaten zien. Hij merkt hier echter bij op dat als je op zoek bent naar een lange termijn aanpassing naar een ontzurend dieet, een meerdaagse vastenkuur voor sommige mensen te heftig kan zijn en afschrikwekkend kan werken. Als je dieet voorheen erg ongezond en verzurend was, kan je waarschijnlijk beter wat langzamer aanpassen, om ervoor te zorgen dat je niet zult terugvallen. Een goede tip hierbij is vooral om méér van het goede te consumeren voordat je begint met minderen van het minder gezonde voedsel. Je zou bijvoorbeeld kunnen beginnen met één of twee groentesapjes per dag. Het voordeel hierbij is hoe meer gezond eten je eet, hoe minder ruimte je overhoudt voor ongezond eten. Bovendien zal je snel meer behoefte gaan krijgen aan méér gezond en minder ongezond eten, omdat een groentesapje nou eenmaal een véél lekkerder gevoel geeft dan een milkshake! Zoals gezegd, gezond is verslavend. [5]

Het ontzuren van je lichaam kan een grote verandering zijn en het is dus verstandig om er de tijd voor te nemen, zodat je echt met je hele lichaam en geest deze verandering kan maken. Als je je te veel haast, zal het moeilijker zijn om oude, verzurende gewoontes als vanzelf te laten vallen.

Bestel een kuur om je lichaam te ontzuren

Bestel groentesapjes om je lichaam te ontzuren

Conclusie

Verzuring lijkt een wijdverspreid probleem te zijn dat allerlei negatieve gevolgen heeft voor onze gezondheid. Gelukkig kan ontzuren leuk en lekker zijn! Mocht je bang zijn dat je in de verzuurde categorie valt, dan zou je kunnen overwegen om te experimenteren met the Alkaline Diet of met sapvasten. Een leven vol groene groentes en fruit lijkt misschien intimiderend, maar kan in onze ervaring ook heel veel genot, gezondheid en geluk met zich meebrengen. Dus kijk niet zo zuur en drink een sapje!

Bronnen

[1] https://ontzuren.info

[2] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3195546/

[3] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17658124/

[4] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20696696/

[5] https://liveenergized.com/alkaline-diet-questions/how-long-to-get-alkaline/

[6] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4566456/

[7] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3690240/

[8] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4223545/