gember

Waarom gember goed is voor je gezondheid

21 augustus 2020

Steeds meer mensen gebruiken planten en kruiden om gezond te blijven. Zo is bijvoorbeeld gember de laatste jaren steeds populairder geworden. In veel cafés staat gemberthee op het menu en ook gember sap of een gember shot bestellen is steeds gewoner. Maar is een gember shot wel gezond? En brengt het gebruik van gember risico’s met zich mee? In dit artikel beschrijven we wat wetenschappers anno 2020 van de gezondheidseffecten van gember weten.

In dit artikel kun je meer lezen over:

Wetenschappelijk onderzoek naar de gezondheidseffecten van gember

De laatste jaren wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar de effecten van gember op de gezondheid. Er wordt vooral gekeken naar twee componenten van de Zingiber officinale, zoals gember officieel heet. Gingerol en shogaol zijn bioactief in het menselijk lichaam als antioxidant, verminderen ontstekingen en doden bacteriën en mogelijk zelfs tumoren[1]. Minder dan 40% van de onderzoeken naar gember is van voldoende kwaliteit om goede conclusies te trekken [1]. De onderzoeken zijn vaak uitgevoerd met te weinig mensen. Bovendien wordt er vaak geen vaste dosis gember gebruikt wanneer mensen een gembershot, gemberthee of gembercapsules gebruiken. Daardoor zijn de opname en het effect van de actieve stoffen in het lichaam niet betrouwbaar vast te stellen [1,2].

Is gember veilig?

Veel mensen denken dat kruiden ongevaarlijk zijn, omdat het natuurproducten zijn. Dat is niet per definitie waar. Gelukkig lijkt gember over het algemeen veilig te zijn. Zo blijkt gember bij ouderen geen effect te hebben op de medicijnen die zij gebruiken [3]. Wel krijgen sommige mensen last van vervelende buikklachten als maagzuur, misselijkheid en diarree bij overmatige gebruik van gember [1]. Een gembershot op de nuchtere maag is dus geen goed idee als je weet dat je daar gevoelig voor bent.

Zwangere vrouwen moeten wel oppassen met het gebruik van gember. In grote onderzoeken gaf gember tijdens de zwangerschap geen verhoogd risico op zwangerschapsproblemen en aangeboren afwijkingen van het kind [4–7]. Wel zijn er enkele kleine onderzoeken waarin baby’s een lager geboortegewicht hadden en een iets verhoogd risico hadden op aangeboren afwijkingen of doodgeboorte als de moeder veel gember had gebruikt tijdens de zwangerschap [6]. De kwaliteit van deze onderzoeken was echter slecht.

Gember voor misselijkheid en andere buikklachten

Behalve als pittige smaakmaker is gember vooral bekend als huismiddel tegen misselijkheid. Dat blijkt inderdaad geen bakerpraatje te zijn. Gember helpt tegen misselijkheid en overgeven die door medicijnen [8] en door chemotherapie [9] worden veroorzaakt. Ook bij bewegingsziekte (bijvoorbeeld wagenziekte of zeeziekte) vermindert gember misselijkheid en overgeven [10]. Een thermoskan met gemberthee mee voor onderweg is dus zeker geen slecht idee.

Het is nog niet helemaal duidelijk of gember ook helpt tegen andere buikklachten, zoals maagzuur en prikkelbaredarmsyndroom (irritable bowel syndrome, oftewel IBS) [1,8]. Enkele onderzoeken wezen wel in die richting, maar waren te klein om er goede conclusies uit te kunnen trekken.

Gember voor misselijkheid tijdens de zwangerschap

Veel vrouwen zijn misselijk tijdens de zwangerschap, vooral in het eerste trimester. Gember verminderde het gevoel van misselijkheid bij veel vrouwen [1,5–7,11]. Ook gaven zij minder vaak over. De effectieve dosis gember bij zwangerschapsmisselijkheid is ongeveer 1 gram verse gember per dag, verdeeld over 2–4 porties van 250 tot 500 mg. Zoals hierboven beschreven, is het echter nog niet helemaal duidelijk of gember tijdens de zwangerschap echt veilig is.

Gember voor diabetes en hart- en vaatziektes

Belangrijke risicofactoren voor hart- en vaatziektes zijn onder andere diabetes mellitus (suikerziekte) en te veel vet in het bloed. Gember lijkt een positief effect te hebben op deze risicofactoren en kan dus mogelijk ook het risico op hart- en vaatziektes verminderen [1,12–14]. Hoewel het bloedsuikergehalte niet veel lager wordt, verlaagde gember wel het HbA1c, wat aangeeft dat de bloedsuikerspiegel op langere termijn laag was [12,13]. Ook was het vetgehalte in het bloed lager bij deelnemers die regelmatig gember gebruikten [13,14].

Gember voor pijn in spieren en gewrichten

Vanwege de ontstekingsremmende werking is gember ook onderzocht als remedie tegen spier- en gewrichtspijn. Mensen met reumatoïde artritis (reuma) en artrose ervaren soms minder pijn en een betere kwaliteit van leven als zij dagelijks gember gebruiken, maar kunnen over het algemeen niet soepeler bewegen ondanks de verminderde pijn [1,15–18]. Artsen zien daarom wel het nut van gember in het eten, maar raden af om gembersupplementen te slikken [16].

Gember voor pijn rondom de menstruatie

Veel vrouwen hebben pijn in hun buik en rug als ze ongesteld zijn. Onderzoekers zijn voorzichtig positief over het effect van gember [1,19,20]. Gember kan er ook voor zorgen dat je iets minder bloed verliest [1]. Behalve gember kunnen ook kaneel en venkel menstruatiepijn verminderen [20]. Eet dus vooral lekker kruidige maaltijden voor en tijdens je menstruatie.

Gember voor andere ziektes

Gember heeft dus allerlei positieve gezondheidseffecten, met over het algemeen minimale bijwerkingen. Er wordt nog steeds veel onderzoek gedaan naar het nut van gember bij andere ziektes. We zullen deze blog dan ook regelmatig updaten wanneer er nieuwe inzichten zijn.

Hoe kun je gember gebruiken voor je gezondheid?

De aanbevolen dosering is ongeveer 1 gram verse gember per dag. Je kunt dit natuurlijk in je eten verwerken. Zo zijn er allerlei heerlijke Oosterse gerechten waarin gember gebruikt wordt. Drink je liever gember? Hieronder vind je lekkere recepten voor een gembersapje en gemberthee. Wil je je gezondheid een extra boost geven zonder al te veel gedoe? Probeer dan eens een gember shot.

gembersap

Recept voor gembersapje

Gembersap kun je drinken met water of vruchtensap, maar is ook heel geschikt als saus in Oosterse gerechten of als saladedressing. Voor een halve liter gembersap meng je 6 cm geschilde en fijngesneden verse gemberwortel met het sap van 1 of 2 citroenen. Meng de gember en citroen met 1 theelepel kurkuma en een halve liter water in de slowjuicer of blender. Hoe meer gember je gebruikt hoe scherper het gembersapje wordt. Je kan ook bij ons gembersap bestellen met kurkuma, citroen en zwarte peper. We hebben ook een zeer uitgebreid artikel geschreven met meerdere recepten hoe je gembersap zelf kan maken.

gemberthee

Recept voor gemberthee

Gemberthee maken is heel eenvoudig. Doe wat dunne schijfjes gember in je theekopje en giet er heet water op. Of los gemberpoeder op in heet water. Voeg citroen en/of honing toe naar smaak. Zo gemaakt en super gezond voor je.

Recept voor gembershotje

Een gember shot heeft veel voordelen. Je kunt natuurlijk je gember shot bestellen, maar wist je dat zelf een gember shot maken ook heel eenvoudig is? De ingrediënten voor een gember shot zijn gemberwortel (2–3 cm) en een halve citroen. Snij de geschilde citroen en gemberwortel in kleine stukjes of plakjes en mix ze in een sapcentrifuge of slowjuicer tot je een troebel gember sapje hebt. Je kunt ook een blender of staafmixer gebruiken. Eventueel kun je een beetje ahornsiroop of honing toevoegen. Drink het gember shot in één keer op. Je kunt natuurlijk ook variëren: vervang de citroen door mandarijn, sinaasappel, ananas en/of appel. En voeg naar smaak kurkuma, cayennepeper of kaneel toe: net wat jij lekker vindt in je gember shot.

gembershot

Waar moet je op letten als je gember klaarmaakt?

Je kunt gembershots maximaal drie dagen in de koelkast bewaren. Je kunt ze ook per portie invriezen, bijvoorbeeld in een ijsklontjesvorm. Zo heb je maar één keer het werk aan de gember shot terwijl het effect blijft. Droog kan je gember het beste bewaren op kamertemperatuur in een schaduwrijke omgeving. Dan kan je er zeker enkele weken van genieten.

Conclusies

Kortom: alhoewel het nog niet onomstotelijk bewezen is, lijkt gember goed voor je gezondheid te zijn en kun je het veilig gebruiken. Met onze recepten voor gembersap, gembershotjes en gemberthee kun je makkelijk en smakelijk een gezonde gember shot aan je voeding toevoegen. Geniet ervan!

Bronnen

  1. Ahn NH, et al. Ginger on human health: a comprehensive systematic review of 109 randomized controlled trials. Nutrients 2020;12:157. PubMed ID: 31935866. Artikel
  2. Vázquez-Fresno A, et al. Herbs and Spices- Biomarkers of Intake Based on Human Intervention Studies – A Systematic Review. Genes & Nutrition 2019;14:18. PubMed ID: 31143299. Artikel
  3. Agbabiaka TB, et al. Concurrent use of prescription drugs and herbal medicinal products in older adults: a systematic review. Drugs Aging 2017;34:891–905. PubMed ID: 29196903. Artikel
  4. Ahmed M, et al. Safety classification of herbal medicines used among pregnant women in Asian countries: a systematic review. BMC Complementary and Alternative Medicine 2017;17:489. PubMed ID: 29137614. Artikel
  5. Stanisiere J, et al. How safe is ginger rhizome for decreasing nausea and vomiting in women during early pregnancy? Foods 2018;7:50. PubMed ID: 29614764. Artikel
  6. Lindblad AJ, et al. Ginger for nausea and vomiting of pregnancy. Canadian Family Physician 2016;62:145. PubMed ID: 26884528. Artikel
  7. Viljoen E, et al. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutrition Journal 2014;13:20. PubMed ID: 24642205. Artikel
  8. Nikkhah Bodagh M, et al. Ginger in gastrointestinal disorders: a systematic review of clinical trials. Food Science & Nutrition. 2019;7:96–108. PubMed ID: 30680163. Artikel
  9. Giacosa A, et al. Can nausea and vomiting be treated with ginger extract? European Review for Medical and Pharmacological Sciences 2015;19:1291-1296. PubMed ID: 25912592. Artikel
  10. Cohen M. Traveller’s ‘funny tummy’ – reviewing the evidence for complementary medicine. Reprinted from Australian Family Physician 2007;36:335-336. PubMed ID: 17492067. Artikel
  11. Thomsom M, et al. Effects of ginger for nausea and vomiting in early pregnancy: a meta-analysis. Journal of the American Board of Family Medicine 2014;27:115–122. PubMed ID: 24390893. Artikel
  12. Huang F, et al. Dietary ginger as a traditional therapy for blood sugar control in patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Medicine 2019;98:e15054. PubMed ID: 30921234. Artikel
  13. Zhu J, et al. Effects of Ginger (Zingiber officinale Roscoe) on Type 2 Diabetes Mellitus and Components of the Metabolic Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2018;2018:5692962. PubMed ID: 29541142. Artikel
  14. Mazidi M, et al. The effect of ginger supplementation on serum C-reactive protein, lipid profile and glycaemia: a systematic review and meta-analysis. Food & Nutrition Research 2016; 60:32613. PubMed ID: 27806832. Artikel
  15. Bartels EM, et al. Efficacy and safety of ginger in osteoarthritis patients: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Osteoarthritis and Cartilage 2015;23:13-21. PubMed ID: 25300574. Artikel
  16. Boyd C, et al. Conditional recommendations for specific dietary ingredients as an approach to chronic musculoskeletal pain: evidence-based decision aid for health care providers, participants, and policy makers. Pain Medicine 2019;20:1430-1448. PubMed ID: 30986301. Artikel
  17. Crawford C, et al. Dietary ingredients as an alternative approach for mitigating chronic musculoskeletal pain: evidence-based recommendations for practice and research in the military. Pain Medicine 2019;20:1236-1247. PubMed ID: 30986309. Artikel
  18. Araya-Quantanilla F, et al. Effectiveness of ginger on pain and function in knee osteoarthritis: a PRISMA systematic review and meta-analysis. Pain Physician 2020;23:E151-E161. PubMed ID: 32214292. Artikel
  19. Chen CX, et al. Efficacy of oral ginger (Zingiber officinale) for dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2016;2016:6295737. PubMed ID: 27274753. Artikel
  20. Xu Y, et al. Efficacy of herbal medicine (cinnamon/fennel/ginger) for primary dysmenorrhea: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. The Journal of International Medical Research 2020;48:300060520936179. PubMed ID: 32603204. Artikel